„Dobrý den. Chmiel, tożsamość i luz. Polskie mity o Czechach” – Jakub Medek

Z racji pojawienia się Czecha w mojej rodzinie, od pewnego czasu sięgam po książki, które mi ten kraj na nowo tłumaczą. „Dobry den” jest w tej mierze bardzo pomocną pozycją, bo w dużym stopniu mierzy się ze stereotypowymi opiniami i uproszczeniami. Polskie postrzeganie Czechów w znacznej mierze wynika z kontaktów z filmem i literaturą – w tym przede wszystkim z niezbyt fortunnego, przedwojennego tłumaczenia słynnej powieści Haska o wojaku Szwejku. Jakub Medek daje nam rzetelny wykład na temat czeskiej historii, religii, sztuki i obyczajowości, ale głównie w kontekście odczarowywania pewnych „mitów”. Autor wspomina m.in. o różnych czeskich paradoksach. Naród, który uchodzi za laicki, najbardziej ceni sobie życie rodzinne (bardziej nawet od zdrowia). Można go uznać za naród konserwatywny, czyli niechętny zmianom i obcym nacjom, choć ma bardzo liberalne podejście do seksualności (nagość, antykoncepcja, rozwinięty przemysł pornograficzny). Czesi nie uznają piwa za alkohol, ale pomimo dużego spożycia piwa i wina na głowę, nie upijają się do „urwania filmu”. Choć śmieją się z Polaków i naszego języka (podobnie jak my z Czechów i czeskiego), to jesteśmy drugą nacją  (po Słowakach), jaką Czesi obdarzają największą sympatią. Są w tej książce także inne ciekawostki obalające utarte opinie. Zazdrościmy Czechom Pragi, która nie ucierpiała w czasie II wojny światowej, ale nie wiemy, że została dwukrotnie zbombardowana przez Amerykanów (raz ponoć zamiast Drezna). Nie słyszeliśmy też pewnie o powstaniu zbrojnym przeciwko niemieckim okupantom, bo to wybuchło dopiero 5 maja 1945 roku, a w wyzwoleniu Stolicy pomogli Czechom białogwardziści, zanim do Pragi wkroczyła Armia Czerwona. Czesi maja również swoje „plamy na honorze”, a taką jest na pewno ich stosunek do Romów. Czesi nadzorowali w czasie wojny obydwa obozy koncentracyjne dla Romów, a już w drugiej połowie XX wieku, przez ponad dwie dekady, prowadzona była w Czechach masowa sterylizacja romskich kobiet. Z kolei w postrzeganiu Polaków wciąż dominuje przekonanie o naszym katolicyzmie – łącznie z twierdzeniami, że w Polsce rządzi papież. Autor książki jest Czechem, mieszkającym od lat w Polsce, co pozwala mu na dużą dozę obiektywizmu. Trochę nazbyt wnikliwie podchodzi do wyjaśniania kwestii językowych, ale generalnie warto poznać naszych południowych sąsiadów z tej przekrojowej publikacji. Lepiej polubić naszych południowych sąsiadów takimi, jacy są, niż tylko własne o nich wyobrażenie.